ধ্ৰুৱতৰাৰ বিষয়ে দুটিমান তথ্য…..

ধ্ৰুৱতৰাৰ বিষয়ে দুটিমান তথ্য…..

ধ্ৰুৱতৰা উত্তৰ আকাশৰ এটি নক্ষত্ৰ। পৃথিৱীৰ পৰা প্ৰায় 430 আলোকবৰ্ষ আঁতৰত থকা এই তৰাটোক Polaris বা Pole Star বুলিও কোৱা হয়। পৃথিৱীৰ পৰা দূৰত্ব অনুসৰি যিহেতু ধ্ৰুৱতৰাৰ পৰা পোহৰ আহি পৃথিৱী পাবলৈ 430 বছৰ সময়ৰ প্ৰয়োজন, সেয়েহে আজি আপুনি দেখা এই ধ্ৰুৱতৰাটো প্ৰকৃততে 430 বছৰ আগৰ ধ্ৰুৱতৰাহে। আজিৰ তাৰিখৰ ধ্ৰুৱতৰাটো পৃথিৱীত আমাৰ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ কোনোবা বংশধৰে আজিৰ পৰা 430 বছৰ পিছতহে দেখা পাব। সময়ৰ আগবঢ়াৰ লগে-লগে ৰাতিৰ আকাশত প্ৰতিটো তৰাই আপাততঃ পূৱৰ পৰা পশ্চিমলৈ স্থান সলনি কৰে যদিও ধ্ৰুৱতৰাটো বৰ্তমান পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন অক্ষৰ থিক উত্তৰ দিশত অৱস্থান লাভ কৰা হেতুকে এই তৰাটো সদায় একে স্থানতেই থকা যেন লাগে। polaris

পৃথিৱীৰ পৰা দৃশ্যমান এই ধ্ৰুৱতৰাটো সদায় আকাশৰ উত্তৰ দিশত দেখা পোৱা বাবে অতীতৰ পৰাই ধ্ৰুৱতৰাটো দিশ নিৰ্ণয় কৰাত ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। যদিওবা আমি ধ্ৰুৱতৰাটো সদায় আকাশৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থান কৰি অহা বুলি জানো, বিজ্ঞানী সকলে তথ্য দাঙি ধৰিছে যে আজিৰ পৰা 3000 বছৰ আগত Thuban নামৰ তৰাটোহে ধ্ৰুৱতৰাৰ স্থানত আছিল। নিজ অক্ষৰ ওপৰত ঘূৰ্ণনৰ সময়ত পৃথিৱীয়ে লাটুম এটাৰ দৰে দুলি দুলি আগবাঢ়ে আৰু ইয়াৰ বাবে পৃথিৱীৰ অক্ষডাল স্থিৰ হৈ নেথাকি বেলেগ বেলেগ দিশলৈ স্থানান্তৰিত হয়। ফলস্বৰূপে পৃথিৱীৰ অক্ষৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থান লাভ কৰা তৰাবোৰো সময়ে সময়ে সলনি হৈ থাকে। আজিৰ পৰা প্ৰায় 3000 বছৰ পূৰ্বে Thubanক আঁতৰাই ধ্ৰুৱতৰাই এই স্থান দখল কৰিছে যদিও আজিৰ পৰা প্ৰায় 2100 বছৰ পিছত Gamma Cephei বা বাসুকী নক্ষত্ৰটো আৰু 13000 বছৰ পিছত ভেগা নামৰ উজ্জ্বল তৰাটোৱে ধ্ৰুৱতৰাৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিব। অৰ্থাৎ ধ্ৰুৱতৰা সদায়েই আমাৰ উত্তৰ আকাশৰ তৰা হৈ নেথাকে। বয়সৰ দিশৰ পৰা ধ্ৰুৱতৰাটো এটা “শ্বেত-দানৱ” বা White Supergiant তৰা। প্ৰায় 35 মিলিয়ন কিলোমিটাৰ ব্যাসাৰ্ধৰ ধ্ৰুৱতৰাটো আমাৰ সূৰ্যতকৈ 50 গুণে ডাঙৰ আৰু ইয়াৰ ভৰো সূৰ্যতকৈ প্ৰায় 5 গুণ বেছি। এইখিনিতেই উল্লেখ কৰাটো ভাল যে যদিও খালী চকুৰে আমি ধ্ৰুৱতৰা হিচাপে এটা তৰাকেই দেখো, প্ৰকৃততে ইয়াত তিনিটা তৰাই একেলগে থাকি এখন ত্ৰিতাৰকাতন্ত্ৰ বা Tripple Star system গঢ়ি তুলিছে। এই তাৰকাতন্ত্ৰৰ তৰাকেইটা হ’ল – Polaris A, Polaris Ab আৰু Polaris B. ইয়াৰ ভিতৰত Polaris Aক আমি ধ্ৰুৱতৰা বুলি কওঁ। Polaris Ab আৰু Polaris B তৰা দুটা শ্বেত বামণ শ্ৰেণীৰ তৰা হোৱা হেতুকে এই তৰাদুটা ধুসৰ আৰু দূৰবীন যন্ত্ৰ অবিহনে দেখা পোৱা নেযায়। আন কিছুমান বিজ্ঞানীৰ মতে এই তাৰকাতন্ত্ৰখনত আৰু দুটা অনুজ্বল তৰা Polaris C আৰু Polaris D আছে। যদি সেইয়া সঁচা হয়, তেন্তে এই তাৰকাতন্ত্ৰত পাঁচটা তৰা থকাটো নিশ্চিত।

—-প্ৰণ‌ৱজ্যোতি দাস, টংলা


 

ফ’টন কণিকাৰ বিষয়ে যৎকিঞ্চিত……

photon

বচন কণিকাৰ শ্ৰেণীভুক্ত আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ক্ষুদ্ৰতম কণিকাবোৰৰ ভিতৰৰ অন্যতম হিচাবে পৰিগণিত হোৱা এবিধ ক্ষুদ্ৰ কণাই হ’ল ফ’টন কণিকা। আকাৰত ক্ষুদ্ৰ হ’লেও বেগৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ এই কণিকাবোৰে মহাবিশ্বৰ ইমুৰৰ পৰা সিমুৰলৈ প্ৰতি ছেকেণ্ডত 3 লাখ কিলোমিটাৰ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড আলোকিত কৰি ৰখা ভৰহীন ফ’টন কণিকাবোৰৰ জীৱনকালো অনন্ত। ফ’টন কণিকাবোৰে সালোক সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াত শক্তিৰ যোগান ধৰি সম্ভৱ কৰি তুলিছে পৃথিৱীত জীৱনৰ অন্যতম প্ৰয়োজনীয় উপাদান খাদ্য। মহাবিশ্বৰ এটা প্ৰান্তৰ পৰা আন এটা প্ৰান্তলৈ বিভিন্ন বাৰ্তা সমূহ তড়িৎ গতিৰে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছে এই ফ’টন কণিকাবোৰে। বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডত ফ’টন কণিকাবোৰৰ যাত্ৰাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময় অথবা সীমাৰেখা নাই। অনাদি অনন্ত কাললৈ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কৌটি কৌটি আলোকবৰ্ষ দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰিও ভাগৰি নপৰে এই ফ’টন কণাবোৰ। বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ বিভিন্ন স্থানত বিভিন্ন পৰিঘটনাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এই ফ’টন কণাবোৰৰ জন্ম হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে আমাৰ সৌৰজগতৰ অধিকাংশ পোহৰ সূৰ্যৰ পৰাই পাওঁ। সূৰ্যৰ পোহৰত থকা ফ’টন কণিকাবোৰ সূৰ্যৰ কেন্দ্রভাগত সংঘটিত হোৱা নিউক্লিয় সংযোজন বিক্ৰিয়াৰ সময়ত সৃষ্টি হয়। সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰভাগত প্ৰচণ্ড তাপ আৰু চাপৰ ফলত হাইড্ৰজেন পৰমাণুবোৰৰ কক্ষপথত পৰিভ্ৰমণ কৰা ইলেকট্ৰণ উত্তেজিত হৈ পৰমাণুটোৰ পৰা আঁতৰি যায়। ফলত সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰত হাইড্ৰজেনৰ অৱশিষ্ট হিচাপে কেৱল প্ৰ’টন কণাবোৰহে ৰৈ যায়। সমধৰ্মী আধানযুক্ত এই প্ৰ’টনবোৰ স্বাভাৱিকতে দূৰে দূৰে থাকিব লাগে যদিও সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰভাগৰ প্ৰচণ্ড চাপে এনে প্ৰ’টনবোৰক পৰস্পৰৰ কাষ চপাই আনে আৰু একেলগে থাকিবলৈ বাধ্য কৰে। সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰত থকা এনে দুটা প্ৰ’টন কণাৰ এটা নিউট্ৰন কণালৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু এনে অৱস্থাত আনটো প্ৰ’টনৰ লগত নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা এই নিউট্ৰন কণাটো লগ হৈ পুনৰ এটা ডয়টেৰিয়াম পৰমাণু সৃষ্টি কৰে। পৰবৰ্তী সময়ত এই ডয়টেৰিয়াম পৰমাণুৰ লগত পুনৰ প্ৰ’টন কণিকাৰ নিউক্লিয় সংযোজন হয় আৰু প্ৰথমে এটি হিলিয়াম-3 আৰু পিছত এটি হিলিয়াম-4 পৰমাণু সৃষ্টি কৰে। এই প্ৰ’টন-প্ৰ’টন শৃংখল বিক্ৰিয়াৰ সময়ত সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰত ফ’টন কণা সমূহৰ সৃষ্টি হয়। সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰত সৃষ্টি হোৱা এই ফ’টন কণাবোৰ সূৰ্যৰ কেন্দ্ৰভাগৰ পৰা পৰিচলন আৰু বিকিৰণ পদ্ধতিৰে সূৰ্যৰ আলোকমণ্ডল ভেদ কৰি সূৰ্যৰ পৃষ্ঠ পাবলৈ প্ৰয়োজন হয় কেইবা হেজাৰ বছৰ। সূৰ্যৰ প্ৰচণ্ড মাধ্যাকৰ্ষণ বলৰ বিপৰীতে সংঘৰ্ষ কৰি সূৰ্যৰ পৃষ্ঠলৈ ওলাই অহা ফ’টন কণিকাবোৰৰ এই প্ৰথম ভূমুকি আমাৰ দৃষ্টিত সূৰুজৰ প্ৰথম কিৰণ হ’লেও এই ফ’টন কণাবোৰ কেইবা হেজাৰ বছৰ পুৰণি। এতিয়া সূৰুজৰ বুকুৰ পৰা তৰংগৰ মাধ্যমেৰে এই ফ’টন কণিকাবোৰে গতি কৰি সৌৰজগতৰ চৌদিশে সিঁচৰতি হৈ পৰে। তেনে কিছুমান ফ’টনকণা সূৰুজৰ পৰা প্ৰায় 14,95,00000 কিলোমিটাৰ বাট 8 মিনিট 20 ছেকেণ্ড সময়ত অতিক্ৰম কৰি আমাৰ পৃথিৱীলৈ আহি পৃথিৱীখনো আলোকিত কৰি তোলে।

প্ৰণ‌ৱজ্যোতি দাস, টংলা

চুম্বক আৱিষ্কাৰৰ ৰসাল কাহিনী…..

চুম্বক আৱিষ্কাৰৰ ৰসাল কাহিনী…..

যিশুখ্ৰীষ্টৰ জন্মৰ প্ৰায় 2000 বছৰ আগৰ কথা। গ্ৰীচৰ এজন সাধাৰণ ভেড়াৰখীয়া। তেওঁৰ নাম মেগনাচ। মেগনাচে সদায় ৰাতিপুৱা ভেড়াৰ জাক এটা লৈ পাহাৰৰ দাঁতিৰ এঢলীয়া ঠাই টুকুৰালৈ যায়। পাহাৰৰ এঢলীয়া ঠাইত খোজকঢ়াৰ বাবে অসুবিধা নহ’বলৈ মেগনাচে তেওঁৰ জোতাৰ তলিত কেইটামান গঁজাল মাৰি লৈছিল। এদিনাখনৰ কথা। আবেলি পৰত মেগনাচে ঘৰলৈ ঘুৰি অহাৰ সময়ত মন কৰিলে যে তেওঁৰ এটা ভেড়া কমি আছে। ইফালে-সিফালে বিচাৰি মেগনাচ ক্ৰমে আগবাঢ়ি গ’ল পাহাৰৰ আওঁহতীয়া শিলাময় অঞ্চলটোৰ দিশে। কিছুদূৰ আগবঢ়াৰ পিছত মেগনাচে অনুভৱ কৰিলে যে তেওঁৰ ভৰি দুখন ক্ৰমে গধুৰ হৈ আহিছে। বেছি গুৰুত্ব নিদি মেগনাচ হেৰোৱা ভেড়াটোৰ সন্ধানত আগবাঢ়িল। পিছে সময় আগবঢ়াৰ লগে লগে মেগনাচৰ ভৰি দুখনো বেছিকৈ গধুৰ অনুভৱ হোৱাত মেগনাচে শিল এটুকুৰাৰ ওপৰত বহি ভৰি দুখন লক্ষ্য কৰিলে। থিকেই তো আছে ! কোনো আঘাত নাই, বিষ নাই, একোৱেই তো হোৱা নাই ! তেন্তে ভৰি দুখন গধুৰ কিয় হ’ল ? এইবাৰ মেগনাচে ভৰিত পিন্ধি থকা জোতাযোৰলৈ চালে। হয়, জোতাযোৰতেই সমস্যাটো। তেওঁ শিলাময় অঞ্চলটোৰ ওপৰেৰে খোজকাঢ়ি যাওঁতে জোতাৰ তলিখনত শিলবোৰ লাগি ধৰা বাবে জোতাযোৰ গধুৰ হৈছে। ভেড়া খেদিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা লাঠিডালেৰে মেগনাচে শিলবোৰ এৰুৱাবলৈ যত্ন কৰিলে। মেগনাচ এইবাৰ আচৰিত হ’ল কাৰণ তেনেই সাধাৰণ এই সৰু শিলবোৰ যে জোতাযোৰত দৃঢ় ভাবে লাগি ধৰিছে !! কিছু সময় যুঁজি তেওঁ শিলবোৰ এৰুৱালে যদিও শিলবোৰ জোতাযোৰত কেনেকৈ লাগি ধৰিছিল সেই কথাটোৱে তেওঁক ভবাই তুলিলে। কৌতুহলবশতঃ তেওঁ তেনে কেইটিমান শিল লগত লৈ ঘৰলৈ উভতি আহিল আৰু বন্ধু বান্ধৱ তথা ওচৰ চুবুৰীয়াক দেখুৱালে। সকলো আচৰিত হ’ল এই যাদুকৰী শিলবোৰ দেখি।

তেওঁলোকে জোতাৰ ওজন বঢ়োৱা এই শিলবোৰৰ নাম ৰাখিলে “Loadstone”. গ্ৰীচৰ ভেড়া ৰখীয়া মেগনাচে আৱিষ্কাৰ কৰা বাবেই এই শিলবোৰক Magnetite বুলিও কোৱা হয়। পিছলৈ ইয়াৰ পৰাই Magnet বা চুম্বক শব্দৰ উৎপত্তি হয়। চুম্বক আৱিষ্কাৰৰ এই কাহিনীটো পিছে আন এচামে মানি ল’ব বিচৰা নাই। তেওঁলোকৰ মতে মেগনেচিয়া নামৰ ঠাই এখনৰ পৰা প্ৰথমে এই শিলবোৰ আহৰণ কৰা হৈছিল বাবেই এইবোৰক “মেগনেট” বোলা হয়। প্ৰাচীন গ্ৰীক সকলে এই শিলবোৰক যাদুকৰী বা Magical stone বুলি ভাবিবলৈ লৈছিল আৰু তেওঁলোকে এই শিলবোৰ অপদেৱতা বা অশুভ শক্তিৰ পৰা হাত সাৰি থকাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। খ্ৰীঃঃ পূঃ 1800 চন মানত চীন দেশত পোন প্ৰথমে এই চুম্বকীয় গুণ সম্পন্ন শিলবোৰৰ বিজ্ঞান সন্মত ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয়। তেওঁলোকে মন কৰিছিল যে এই শিলবোৰ মুক্ত ভাবে ওলোমাই ৰাখিলে সদায় উত্তৰ দক্ষিণমূৱা হৈ থাকে। তেওঁলোকে চুম্বকৰ এই গুণটো ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰথম কম্পাছ আৱিষ্কাৰ কৰে। পিছলৈ ভাইকিং নামৰ এজন লোকে এটি অধিক কাৰ্যক্ষম কম্পাছ সাজি উলিয়ায়। 1600 চনত বৃটিছ বিজ্ঞানী উইলিয়াম গিলবাৰ্টে পৃথিৱীৰ প্ৰথম কৃত্ৰিম চুম্বকডাল সাজি উলিয়ায়। তেখেতে পৃথিৱীখনো এডাল বৃহৎ চুম্বক বুলি প্ৰমাণ কৰিছিল। পিছলৈ হান্স ক্ৰিষ্টিয়ান অৰষ্টেড, মেক্সুৱেল, ফ্লেমিং, মাইকেল ফেৰাডে আদি বিশ্ববিশ্ৰুত বিজ্ঞানী সকলৰ প্ৰচেষ্টাত বিদ্যুত আৰু চুম্বকত্বৰ সম্পৰ্ক আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ লগে লগে বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্রখনলৈ আগমন ঘটে এটি নতুন বিষয় – “বিদ্যুত-চুম্বকত্ব” আৰু এই আৱিষ্কাৰৰ সুদূৰ প্ৰসাৰী প্ৰভাৱে সমগ্র মানৱজাতিৰ কল্যাণ সাধন কৰি আহিছে।

প্ৰণ‌ৱজ্যোতি দাস,টংলা

https://pranabjdas.blogspot.in


 

পেৰালিম্পিকৰ কাহিনী (লেখক- দিগন্ত চহৰীয়া)

পেৰালিম্পিকৰ কাহিনী (লেখক- দিগন্ত চহৰীয়া)

পেৰালিম্পিকৰ আভিধানিক অৰ্থ হৈছে অলিম্পিক ক্ৰীড়া সমাৰোহৰ সৈতে একেলগে বা সমান্তৰালভাৱে অনুষ্ঠিত ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা । para শব্দটো আহিছে গ্ৰীকৰ পৰা । ইয়াৰ অৰ্থ besides বা alongside. প্ৰতি চাৰি বছৰৰ মূৰে মূৰে অনুষ্ঠিত হৈ অহা বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ ক্ৰীড়া সমাৰোহ অলিম্পিকৰ সমান্তৰালভাৱে আয়োজিত হোৱাৰ বাবেই এইখন প্ৰতিযোগিতাৰ নাম পেৰালিম্পিক । এই প্ৰতিযোগিতা বিশেষভাৱে সক্ষম বা শাৰীৰিকভাৱে বাধাগ্ৰস্ত খেলুৱৈৰ মাজত সীমাবদ্ধ ।

1960 ৰ ৰোম অলিম্পিকৰ পৰা আনুষ্ঠানিক ৰূপত বিশেষভাৱে সক্ষম খেলুৱৈৰ মাজত ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আয়োজিত হৈ আহিছে যদিও সেইসময়ত প্ৰতিযোগিতাখন পেৰালিম্পিক নামেৰে পৰিচিত নাছিল । 1988 ৰ ছিউল ( Seoul ছৌল? ) অলিম্পিকৰ পৰাহে আনুষ্ঠানিকভাবে প্ৰতিযোগিতাখনৰ নাম পেৰালিম্পিক ৰখা হৈছে । সেইবাৰৰ পৰাই পেৰালিম্পিয়ানসকলে মূলসুঁতিৰ ক্ৰীড়াবিদৰ সমানেই সা সুবিধা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে ।

2012 লণ্ডন অলিম্পিকৰ এমাহ পাছতেই আয়োজিত পেৰালিম্পিক গেমছৰ পৰাহে প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে সম্যক ধাৰণা এটা ক্ৰীড়াপ্ৰেমীৰ মাজত গঢ়ি উঠিছিল ।
দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ব্লেড ৰাণাৰ খ্যাত অস্কাৰ পিষ্টুৰিয়াছ পেৰালিম্পিকৰ অন্যতম তাৰকা খেলুৱৈ । কৃটিম ভৰিৰে দৌৰি পিষ্টুৰিয়াছে বিশ্বজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল যদিও প্ৰেয়সী ৰিভাক হত্যা কৰাৰ অভিযোগত তেওঁ সম্প্ৰতি জেলত। যিয়েই নহওঁক পেৰালিম্পিক গেমছৰ জনপ্ৰিয়তাৰ ক্ষেত্ৰত পিষ্টুৰিয়াছৰ অৰিহণাক কোনোৱে উলাই কৰিব নোৱাৰিব ।

বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিসকলৰ মাজতো যে ক্ৰীড়া প্ৰতিভা লুকাই থাকিব পাৰে, সেই বিষয়ে খুব ভালদৰে উপলব্ধি কৰিছিল এজন জাৰ্মান চিকিৎসকে । লুডৱিগ গুটমেন ( Ludwig guttmann ) নামৰ চিকিৎসকজনে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত আঘাতপ্ৰাপ্ত ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ মাজত 1948 চনত এখন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। ৰাজহাড়ত আঘাত পোৱা সৈনিকৰ মাজত এই প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। international wheelchair games নামেৰে অনুষ্ঠিত এই প্ৰতিযোগিতাখনেই পাছলৈ শাৰীৰিকভাবে অক্ষম ব্যক্তিসকলৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ অমল উৎস হৈ পৰিছে ।
1952 চনত অনুষ্ঠিত ইণ্টাৰনেচনেল হুইলচেয়াৰ গেমছত ব্ৰিটিছ সৈনিকৰ লগতে ডাচ্চ সৈনিকেও অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।

1960 ৰ ৰোম অলিম্পিকৰ পৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে অনুষ্ঠিত শাৰীৰিক বাধাগ্ৰস্ত সকলৰ গেমছত 23 খন দেশৰ প্ৰায় 400 খেলুৱৈয়ে যোগদান কৰিছিল। 1972 লৈকে এই প্ৰতিযোগিতাত হুইলচেয়াৰত বহা খেলুৱৈয়েহে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল । কিন্তু 1976 চনৰ পৰা বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বাধাগ্ৰস্ত খেলুৱৈসকলেও অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ পায় । অৰ্থাৎ দৃষ্টিহীন , মূক বধিৰ, হাত ভৰি নথকা আদি বিশেষভাৱে সক্ষম খেলুৱৈয়ে অংশগ্ৰহণ কৰে ।
1976 চনৰ প্ৰতিযোগিতাত 40 খন দেশৰ 1600 খেলুৱৈয়ে যোগদান কৰিছিল ।

উল্লেখযোগ্য যে 2001 চনত আন্তৰ্জাতিক অলিম্পিক সমিতি আৰু আন্তৰ্জাতিক পেৰালিম্পিক সমিতিৰ মাজত এখন চুক্তি স্বাক্ষৰিত হৈছে । এই চুক্তি অনুসৰি অলিম্পিক আয়োজিত হোৱা দেশখনতে পেৰালিম্পিক অনুষ্ঠিত হব আৰু আয়োজক দেশখনে পেৰালিম্পিয়ানসকলক ভালদৰে আতিথ্য প্ৰদানৰ নিশ্চয়তা দিব লাগিব ।প্ৰথমতে এই চুক্তি 2012 লণ্ডন অলিম্পিকলৈ কৰা হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত চুক্তিৰ ম্যাদ 2020 টকিঅ’ অলিম্পিকলৈ বৃদ্ধি কৰা হয় ।

শাৰিৰীকভাৱে বাধাগ্ৰস্ত খেলুৱৈৰ বাবে গঠিত প্ৰথমটো সংস্হা হৈছে international sports organization for disabled. 1964 চনত গঠিত এই সংস্থাটোৱে আছিল পেৰালিম্পিকৰ গৱাৰ্ণিং বডী ।সেইদৰে 1982 চনত world sports organization for the disabled নামৰ আন এটা সংগঠন জন্ম হয় । দুয়োটা সংগঠনে আন্তৰ্জাতিক সমন্বয়ৰক্ষী সমিতি হিচাপে পেৰালিম্পিক আয়োজনত আন্তৰ্জাতিক অলিম্পিক সমিতিক সহায় কৰিছিল। অৱশ্যে 1988 ৰ ছিউল অলিম্পিকৰ পাছত এটা স্বতন্ত্ৰ সংস্হা গঠনৰ প্ৰয়োজনীয়তা আহি পৰাত 1989 চনত গঠন কৰা হয় আন্তৰ্জাতিক পেৰালিম্পিক সমিতি। জাৰ্মানীৰ ব’নত অৱস্হিত আন্তৰ্জাতিক পেৰালিম্পিক সমিতিৰ বৰ্তমান সদস্য ৰাষ্ট্ৰ 174. ভাৰতো ইয়াৰ অন্যতম সদস্য । পেৰালিম্পিক আন্দোলনৰ মূলমন্ত্ৰ spirit of motion.

শাৰীৰিকভাবে বাধাগ্ৰস্ত সকলৰ বাবে সুকীয়াকৈ অলিম্পিক আয়োজিত হলেও মূল অলিম্পিকতো বহুকেইগৰাকী শাৰীৰিক বাধাগ্ৰস্ত খেলুৱৈয়ে প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰাৰ উদাহৰণ আছে । অলিম্পিকত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন বিশেষভাৱে সক্ষম খেলুৱৈ হল জৰ্জ এইছাৰ ( George eyser ) । 1904 চনৰ অলিম্পিকত অংশগ্ৰহণ কৰা জিমনাষ্ট এইছাৰৰ এখন ভৰি কৃটিম আছিল।

পেৰালিম্পিক গেমছত ভাৰতৰ প্ৰদৰ্শন বৰ বেয়া নহয় । ভাৰতে প্ৰথম 1968 চনৰ গেমছত অংশ লৈছিল । তেতিয়াৰ পৰা 2012 লণ্ডনলৈ ভাৰতে পেৰালিম্পিক গেমছত জয় কৰিছে আঠটা পদক ,ইয়াৰে দুটা সোণ । বাকী তিনিটা ৰূপ আৰু সমসংখ্যক ব্ৰঞ্জ আছে মুঠ পদকৰ জোলোঙাত ।

পেৰালিম্পিক গেমছত সোণৰ পদক জয় কৰা ভাৰতৰ প্ৰথম খেলুৱৈজন হল মূৰলীকান্ত পেটকাৰ ( murlikant petkar )। 1972 চনৰ গেমছত পেটকাৰে সোণৰ পদক জয় কৰিছিল । সাতোঁৰৰ 50 মিটাৰ ফ্ৰিষ্টাইল ইভেণ্টত তেওঁ ভাৰতক সোণৰ পদকটো উপহাৰ দিছিল ।পেৰালিম্পিক গেমছত সোণৰ পদক জয় কৰা আনজন ভাৰতীয় হল দেবেন্দ্ৰ ঝাঝাৰিয়া । 2004 চনৰ গেমছত দেবেন্দ্ৰ ঝাঝাৰিয়াই জেভলিন থ্ৰ’ ত সোণৰ পদক জয় কৰিছিল । চাৰি বছৰ পূৰ্বে লণ্ডনত অনুষ্ঠিত পেৰালিম্পিক গেমছত এন গিৰিশাই ৰূপৰ পদক জয় কৰিছিল ।
peraolympic
অলপতে ৰিঅ’ত শেষ হল পেৰালিম্পিক গেমছ । সাত ছেপ্টেম্বৰত আৰম্ভ হোৱা প্ৰতিযোগিতাখন 18 ছেপ্টেম্বৰত শেষ হৈছে । এইবাৰ পেৰালিম্পিক গেমছত চাৰি সহস্ৰাধিক এথলীটে 23 বিধ খেলৰ 528 টা ইভেণ্টত প্ৰতিদ্বন্দিতা কৰিব । এইবাৰ পেৰালিম্পিক গেমছত ভাৰতৰ মেৰিয়াপ্পান থাংগাভেলু আৰু দেবেন্দ্ৰ ঝাঝাৰিয়াই সোণৰ পদক জয় কৰিছে । মেৰিয়াপ্পানে হাইজাম্পত আৰু দেবেন্দ্ৰই জেভলিন থ্ৰত সোণৰ পদক দখল কৰিছে । দেবেন্দ্ৰ ঝাঝাৰিয়াৰ এইটো পেৰালিম্পিকৰ দ্বিতীয় সোণৰ পদক ।

শ্বটপুটত দীপা মালিকে ৰূপৰ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে । বিগত সোতৰ বছৰ ধৰি দীপা শৰীৰৰ নিম্নাংশৰ পক্ষাঘাতত আক্ৰান্ত । ৰাজহাড়ত টিউমাৰ হোৱা দীপাৰ 31 বাৰ অস্ত্ৰোপচাৰ হৈছিল । ইয়াৰ পৰিণতিত বিগত 17 বছৰ ধৰি খোজ কাঢ়িব নোৱাৰা দীপাই সাতোঁৰত পাৰদৰ্শিতাৰ পৰিচয় দিয়াৰ পাছত এইবাৰ পেৰালিম্পিকৰ শ্বটপুটত ৰূপৰ পদক জয়েৰে নতুন অভিলেখ গঢ়িবলৈ সক্ষম হৈছে । পেৰালিম্পিক গেমছত পদক জয় কৰা দীপা হল ভাৰতৰ প্ৰথম মহিলা ক্ৰীড়াবিদ।

— দিগন্ত চহৰীয়া ।


 

জানো আঁহা – ক’ত কি আছে ?

জানো আঁহা – ক’ত কি আছে ?

কাৰখানাৰ নাম অঞ্চলৰ নাম
লো তীখাৰ কাৰখানা ৰুৰকেল্লা, ভিলাই, দুৰ্গাপুৰ, বিশাখাপট্টনম, বিজয় নগৰ, বোকাৰু, বাৰ্ণপুৰ, জামছেদপুৰ, ভদ্ৰাপটি, ছালেম
ৰেলৰ ইঞ্জিন নিৰ্মাণ কৰা কাৰখানা চিত্তৰঞ্জন, জামছেদপুৰ
জাহাজ নিৰ্মাণ কৰা কাৰখানা বিশাখাপট্টনম, কোচিন, পশ্চিমবংগ
উৰাজাহাজ নিৰ্মাণ কৰা কাৰখানা বেংগালুৰ
ৰেলৰ ডবা নিৰ্মাণ কৰা কাৰখানা তামিলনাডুৰ পেৰাম্বুৰ, বাংগালোৰ, কৰ্ণাটক
ৰাসায়নিক সাৰৰ কাৰখানা নামপুৰ, সিদ্ধি, টম্বে, গোৰখপুৰ, ৰুৰকেল্লা, দুৰ্গাপুৰ, হালধিয়া, বাৰানসী
আণৱিক শক্তি উৎপাদন প্ৰকল্প তাৰাপুৰ, শ্ৰীহৰিকোটা, কালপক্কম, নাৰুৰা, ক্লান্টকপাৰ
প্ৰধান বন্দৰ কলকাতা-হালদিয়া, পাৰাদ্বীপ, বিশাখাপট্টনম, চেন্নাই, কোচিন, মুম্বাই, কাণ্ডালা
জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ আঁচনি নাগাৰ্জুন সাগৰ, তুংগভদ্ৰ, ফাৰাক্কা বান্ধ, ভাক্ৰা নাংগল বান্ধ, দামোদৰ ভেলী প্ৰকল্প, হীৰাকুদ বান্ধ, মহানদী, চম্বল, কৃষ্ণা নদীৰ বান্ধ, উমক্ৰ বান্ধ, টেহৰী দাম, ময়ুৰক্ষী প্ৰকল্প, গণ্ডক কুশী, মাহী, সবৰমতী, ভদ্ৰা নদীৰ বান্ধ ইত্যাদি।
তেল শোধানাগাৰ নুনমাটি, ডিগবৈ, নুমলীগড়, বঙাইগাঁও, বাৰাউনী, হালদিয়া, কোচিন, চেন্নাই, মথুৰা, টম্বে, বিশাখাপট্টনম, কাৰ্ণাল, বম্বে হাই
কাগজ কল কলকাতা, লক্ষ্ণৌ, চাহাৰাণপুৰ (উত্তৰ প্ৰদেশ), পুনা, চিৰপুৰ (অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ), কাছাৰ, তুলি (নাগালেণ্ড), জাগীৰোড (অসম), শ্ৰীৰামপুৰ আদি
চামৰাৰ কাৰখানা কাণপুৰ, আগাৰা, মুম্বাই, দিল্লী, চেন্নাই, বাংগালুৰ, কলকাতা আদি
মৰাপাটৰ কল অসম,পশ্চিমবংগ
চিমেন্ট কাৰখানা ভাৰতত ৯৭ টা বৃহৎ আৰু ২৫০ টা সৰু চিমেন্ট কাৰখানা আছে। তাৰে কেইটামান উল্লেখ্যযোগ্য হ’ল ডালমিয়া নগৰ (বিহাৰ), সূৰুযপুৰ (হাৰিয়ানা), সিদ্ধি (বিহাৰ), গুণ্টুৰ, মান্ধাৰ (অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ) পোৰবন্ধৰ (গুজৰাট), লাখেৰি (ৰাজস্থান), কাট্‌নি (মধ্যপ্ৰদেশ)।
পচম শিল্পৰ অনুষ্ঠান কাণপুৰ (উত্তৰ প্ৰদেশ), ধাৰিৱাল, অমৃতসৰ (পাঞ্জাৱ), মুম্বাই, পাণিপথ
নিউজ প্ৰিন্ট তৈয়াৰ কাৰখানা মহীশূৰ, বিল্লুৰ, পুগালুৰ, নেপানগৰ
গধুৰ যান আৰু টেংক নিৰ্মাণ কেন্দ্ৰ অৱধি (তামিলনাডু)
তাৰকাগৃহ (প্লেনেটাৰিয়াম) দিল্লী, কলিকতা, মুম্বাই, গুৱাহাটী, পোৰবন্দৰ
সংগীত নাটক একাডেমীৰ মুখ্য কাৰ্যালয় দিল্লী
সাহিত্য অকাডেমীৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় দিল্লী
কেন্দ্ৰীয় পথ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান দিল্লী
কেন্দ্ৰীয় পথ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান ৰুৰকি (উত্তৰ প্ৰদেশ)
ডি ডি টি কাৰখানা দিল্লী
ভাবা পাৰমাণৱিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ ট্ৰ’ম্বে
কেন্দ্ৰীয় লোণ গৱেষণা কেন্দ্ৰ ভৱনগৰ
ললিত কলা একাডেমী নতুন দিল্লী
ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয় নতুন দিল্লী
অজন্তা, ইলোৰা গুহা ঔৰাংগাবাদ (মহাৰাষ্ট্ৰ)
সোমনাথ মন্দিৰ গুজৰাট
ভিক্টোৰিয়া মেম’ৰিয়েল হল কলকাতা
শান্তি নিকেতন পশ্চিমবংগ
নালন্দা বিহাৰ
ফটেহপুৰ চিক্ৰি আগ্ৰা
জগন্নাথ মন্দিৰ পুৰি (উৰিষ্যা)
চাৰমিনাৰ হায়দৰাবাদ
সম্বৰ হ্ৰদ ৰাজস্থান
স্বৰ্ণ মন্দিৰ অমৃতসৰ (পঞ্জাৱ)
সূৰ্য মন্দিৰ কোনাৰ্ক (উৰিষ্যা)
তাজমহল আগ্ৰা
কুতুবমিনাৰ দিল্লী
চাহ নিলাম কেন্দ্ৰ কলকাতা, গুৱাহাটী
এইচ এম টি ৰ কাৰখানা বাংগালুৰু
কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কেন্দ্ৰ শ্ৰীহৰিকোটা (অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ)
আই আই টি প্ৰতিষ্ঠান দিল্লী, মুম্বাই, চেন্নাই, খড়খপুৰ, কাণপুৰ, গুৱাহাটী আৰু ৰুবকী।
বৈজ্ঞানিক সংগ্ৰহালয় কলকাতা (বিৰলা ইণ্ডাষ্ট্ৰীয়েল এণ্ড টেকন’লজিকেল মিউজিয়াম), দিল্লী (ইণ্ডিয়ান নেচনেল ছায়েন্টিফিক ডকুমেন্টেচন), বাংগালুৰু (বিশ্বশ্বৰাইয়া ইণ্ডাষ্ট্ৰীয়েল এণ্ড টেকনলজিকেল মিউজিয়াম), গুৱাহাটী
সৈনিক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ ডেৰাডুন, দিল্লী, পুনা, আহমেদাবাদ, বেলগাঁও, জব্বলপুৰ, বৰেলী, ছেকেন্দ্ৰাবাদ, চেন্নাই, গুলমাৰ্গ, ম’, ডেওলালী, ৱেলিংটন, বাংগালুৰু, মিৰাট, আগ্ৰা, ভুবনেশ্বৰ, বিশাখাপট্টনম, মুম্বাই, গোৱা, লোনভলা, গুজৰাট, কোচিন
ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় মুম্বাই
মটৰ গাড়ী নিৰ্মাণ কাৰখানা কলকাতা, মুম্বাই, চেন্নাই, গুৰগাঁও
এলুমিনিয়াম আচানচোল, চালেম, কাট্‌নি, মিনি, হীৰাকুট, ৰত্নগিৰি আৰু কয়নলা, ৰেণুকুট, এলাৱে।
এন্টিবায়টিক কাৰখানা পিম্প্ৰি, হৃষীকেশ, দিল্লী
কম্বল আৰু কাৰ্পেট তৈয়াৰ কেন্দ্ৰ পাণিপথ
ফটো ফিল্প উৎপাদন কটাকামুঁদ (তামিলনাডু)
তাম ক্ষেত্ৰী (ৰাজস্থান)
হাতীদাঁত আৰু কাঠাৰ বস্তু উৎপাদন অসম, ৰাজস্থান
খেলৰ সা-সামগ্ৰী তৈয়াৰ কাৰখানা জলন্ধৰ
ইউৰেনিয়ামৰ খনি বিহাৰ
টেলিফোন তৈয়াৰ কাৰখানা বাংগালুৰু
আমুল মাখন আনন্দ (গুজৰাট)
টেলিফোনৰ কেবল ৰূপনাৰায়ণপুৰ (পশ্চিমবংগ)
আণৱিক শক্তি পৰীক্ষা কেন্দ্ৰ পোখৰাণ (ৰাজস্থান)

 

লেখিকা: প্ৰীতিমা কৌশিক বৰুৱা, লিখক: শান্তনু কৌশিক বৰুৱা (উৎস- ‌বিকাশপেডিয়া)